Prof Dr Hüseyin Özbey
Çocuk Cerrahisi ve Çocuk Ürolojisi Uzmanı
İstanbul Üniversitesi
İstanbul Tıp Fakültesi
Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı ve Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı


Ana Sayfa Çocuk Cerrahisi Çocuk Ürolojisi Dr Hüseyin Özbey İletişim English Deutsch Russian



ÇOCUKLARDA ÜROLOJİK CERRAHİ HASTALIKLAR














Hipospadiyas

Hipospadiyas/Hipospadyas nedir?
Erkek �ocukta d�� idrar yolu (�retra) a�z�n�n penis ucunda olmamas�, daha a�a�da ve geride olmas�d�r. Halk aras�nda "do�u�tan s�nnetli" ya da "peygamber s�nnetli" olarak ifade edilir.

Hipospadiyas farkl� �ekillerde olabilir mi?
Hipospadiyas, idrar yolu (�retra olu�u) boyunca farkl� �ekillerde olu�abilir. Genellikle, 1. derece (glan�ler), 2. derece (distal), ya da 3.derece (proksimal) hipospadiyas olarak s�n�flan�r. �kinci ve 3. derece hipospadiyaslarda penis a�a�ya do�ru �ekilerek e�rilik g�sterebilir ("chordee").

Hipospadiyas s�k g�r�l�r m�, sebepleri nelerdir?
Hipospadiyas, erkek �ocuklarda inmemi� testisten sonra en s�k g�r�len d�� genital yap� anomalisidir. S�kl�� giderek artan hipospadiyas, erkek yenido�anlarda 1/250 - 1/500 oran�nda g�r�lebilir. Hipospadiyas ile birlikte inmemi� testis, b�brek geli�im kusurlar�, cinsel geli�im kusuru (intersex) g�r�lebilir. Hipospadiyas olu�ma nedenleri aras�nda s�kl�kla endokrin, �evresel ve genetik fakt�rler bulunur. Baz� kimyasal maddelerin ve teratojenik ila�lar�n, anne karn�nda geli�mekte olan bebe�i etkilemesiyle olu�abilir.

Hipospadiyas�n tedavisi nedir?
Cerrahidir. Hipospadiyasl� �ocuklarda idrar yapma g��l��, a�r�l� ereksiyon, cinsel birle�me g��l�� ve t�m bunlar�n sebep oldu�u olumsuz psikolojik etkiler vard�r. Bu problemlerin �z�m� i�in 6 ay - 1,5 ya� aras�nda cerrahi tedavi uygulan�r. Cerrahi tedavi ile d�zg�n, darl�k ve s�z�nt�s� olmayan idrar yolu olu�turulur, penis yap�s� d�zeltilir.








hipospadiyas: ameliyat �ncesi ve sonras� g�r�nt�lere ait �rnekler

Epispadiyas

Epispadiyas nedir?
Erkek �ocukta d�� idrar yolu (�retra) a�z�n�n penis ucunda olmamas�, �zerinde ve geride bir oluk �eklinde olmas�d�r. A�k olan bu idrar yolu bazan mesaneye kadar uzanabilir, idrar kontrolu s�kl�kla yoktur. Epispadiyas, mesane ekstrofisine (mesanenin kar�n bo�lu�u d���nda olmas�) e�lik eden bir bulgudur.

Epispadiyas tedavisi nedir?
Cerrahidir. Cerrahi tedavi ile d�zg�n, darl�k ve s�z�nt�s� olmayan idrar yolu olu�turulur, penis yap�s� d�zeltilir. Epispadiyas onar�m�nda idrar kontrolunun sa�lanmas� �nemlidir.

epispadiyas: ameliyat �ncesi ve sonras�

Mesane ekstrofisi

Mesane ekstrofisi nedir?
Yenido�anda mesanenin t�m�yle d��ar�da olmas�d�r. Penis k�sa, geni� ve yukar� do�ru k�vr�ml�d�r. K�z �ocuklar�nda labiumlar orta hatta birle�mez, �retran�n iki kenar�nda ayr�k olarak bulunur.

Mesane ekstrofisinin sebebi nedir?
Mesane ve kar�n duvar�n�n geli�im kusurudur. G�bek kordonu alt�ndaki kar�n duvar�n�n do�umsal olarak kapanamamas� nedeniyle olu�ur.

Mesane ekstrofisinin tedavisi nedir?
Cerrahidir. Tedavide ama� mesanenin kapat�lmas�, kar�n duvar�n�n onar�m�, genital rekonstruksiyon ve �riner kontinans�n sa�lanmas�d�r.

mesane ekstrofisi

Kloaka ekstrofisi

Kloaka ekstrofisi nedir?
Kloaka ekstrofisi, genito�riner sistem ve kar�n �n duvar�na ait yap�sal kusurlar�n en a�r�d�r. Omfalosel, barsak ve mesane ekstrofisi, anal atrezi ile birliktedir. Penis s�kl�kla episapdyas yap�s�nda, pubis kollar�yla geni��e ayr�lm��t�r, inmemi� testis vard�r. K�z �ocuklar�nda klitoris ayr�kt�r ve s�kl�kla �ift vajen ve uterus anomalisi mevcuttur.

Kloaka ekstrofisinin sebebi nedir?
Kloaka ekstrofisinin sebebi geli�me kusurundan �ok, anormal embryogenez ile a�klanmaktad�r.

Kloaka ekstrofisinin tedavisi nedir?
Cerrahidir. �lk operasyon evresinde omfaloselin kapat�lmas�, mesane b�t�nl��n�n sa�lanmas� ama�t�r. Bir sonraki a�amada mesane, �retra ve d�� genital yap�lar�n rekonstruksiyonu yap�l�r.


Kloaka ekstrofisi

Veziko�reteral refl�

Veziko�reteral refl� nedir, sebepleri nelerdir?
Mesanedeki idrar�n geriye, �reterlere ve b�bre�e do�ru ka�mas�d�r. Mesane-�reter birle�im yerinde anormal yap�lanma, mesane i�i bas�nc�n�n y�ksek olmas� (n�rojen mesane veya mesane �k���n�n zorlu olmas�) tespit edilebilir.

Veziko�reteral refl� belirtileri nelerdir?
Yenido�an bebekte halsizlik, huzursuzluk, i�tahs�zl�k ve kusma VUR belirtileri olabilir. B�y�k �ocuklarda kar�n a�r�s�, kusma, ishal, kilo alamama, ate�, k�t� kokulu veya bulan�k idrar olabilir. �drar yaparken a�r�, s�k idrara gitme, gece idrar ka�rma, yan a�r�s� daha b�y�k �ocuklar taraf�ndan ifade edilebilir.

VUR'n�n ge� te�his edilmesi ne gibi sorunlara neden olur?
Tan�da gecikme ve kronik �riner enfeksiyon, b�brek iltihab�, b�brek hasar�, hipertansiyon, kronik b�brek yetersizli�ine neden olabilir.

VUR tedavisi nedir?
VUR de�i�ik derecelerde olabilir. Tedavi i�in, �ncelikle refl� sebebi iyi ara�t�r�lmal�d�r. Mesane fonksiyon kusurlar� ve d���k derecedeki refl�, medikal tedavi ile izlenebilir. Ancak yap�sal kusur ve ileri derecede refl� varl��nda cerrahi tedavi tercih edilir. Cerrahi tedavi, a�k cerrahi ya da endoskopik enjeksiyon ile ger�ekle�tirilebilir.


�ift tarafl� veziko�reteral refl�

tek tarafl� veziko�reteral refl�

Hidronefroz-UPJ Darl��

Hidronefroz nedir, sebepleri nelerdir?
idrar�n b�brekten bo�alarak topland�� b�lgenin (pelvis) ve b�brek i�erisindeki k�s�mlar�n geni�lemesidir. Pelvis-�reter birle�im yerinde anormal yap�lanma ve darl�k, bu b�lgeye d��ar�dan bas� (damar bas�s�) hidronefroza neden olur. Pelvis i�indeki idrar bas�nc�n�n y�kselmesi b�brek dokusunun bozulmas�na neden olabilir.

Hidronefroz belirtileri nelerdir?
Anne karn�nda iken tespit edilebilir. Yenido�an bebekte halsizlik, huzursuzluk hidronefroz belirtileri olabilir. B�y�k �ocuklarda kar�n yan a�r�s�, ate� olabilir.

Hidronefrozun ge� te�his edilmesi ne gibi sorunlara neden olur?
Tan�da gecikme ve kronik enfeksiyon, b�brek iltihab�, b�brek hasar�, hipertansiyon, kronik b�brek yetersizli�ine neden olabilir.

Hidronefroz tedavisi nedir?
Hidronefroz de�i�ik derecelerde olabilir. Tedavi i�in, �ncelikle hidronefroz derecesi ve nedeni belirlenmelidir. Yap�sal kusur ve b�brek hasar�na neden olabilecek hidronefroz varl��nda cerrahi tedavi tercih edilir.


UPJ darl�� (sol)

Hidro�reteronefroz-UVJ Darl��

Hidro�reteronefroz-UVJ Darl�� sebepleri nelerdir?
�reter-mesane birle�im yerinde anormal yap�lanma ve darl�k, bu b�lgeye d��ar�dan bas� �reterin geni�lemesine (hidro�reter) neden olur. S�kl�kla �ift toplay�c�-bo�alt�c� sisteme e�lik eden bir bulgudur. Do�umsal bir geli�me kusurudur.

Hidro�reteronefroz-UVJ Darl�� belirtileri nelerdir?
Bebek anne karn�nda iken tespit edilebilir. Yenido�an bebekte halsizlik, huzursuzluk hidro�reteronefroz belirtileri olabilir. B�y�k �ocuklarda kar�n yan a�r�s�, ate� olabilir.

Hidro�reteronefroz-UVJ Darl�� ge� te�his edilmesi ne gibi sorunlara neden olur?
Tan�da gecikme ve kronik enfeksiyon, b�brek iltihab�, b�brek hasar�, hipertansiyon, kronik b�brek yetersizli�ine neden olabilir.

Hidro�reteronefroz-UVJ Darl�� tedavisi nedir?
Cerrahidir. Hidro�reteronefroz de�i�ik derecelerde olabilir. Tedavi i�in, �ncelikle hidro�reteronefroz derecesi ve nedeni belirlenmelidir. S�kl�kla yap�sal kusur (�ift toplay�c� ve bo�alt�c� sistem) tespit edilir ve cerrahi tedavi uygulan�r.


UVJ darl�� (sol)

�reterosel

�reterosel nedir?
�reter-mesane bile�im yerinde, �reter-mesane mukozas�ndan olu�an ve mesane i�ine sarkan kesedir. Mesaneye idrar ak�m�n� g��le�tirdi�i gibi, mesaneden idrar �k���na da engel olabilir. Geli�im kusuru olup, s�kl�kla �ift toplay�c�-bo�alt�c� sistemle birlikte g�r�l�r.

�reterosel belirtileri nelerdir?
Bebek anne karn�nda iken tespit edilebilir. �drar yolu enfeksiyonuna ba�l� olarak ate�, halsizlik, huzursuzluk, idrar yapma g��l�� g�r�lebilir.

�reterosel tan�s� nas�l konulur?
Ultrasonografi ile tespit edilebilir, gerekirse ila�l� idrar yolu direkt ya da MR grafisi ile ayr�nt�l� olarak g�sterilebilir.

�reterosel tedavisi nedir?
Cerrahidir. �reterosel �kar�l�r ve �reterin mesaneye girdi�i b�lge yeniden yap�land�r�l�r.

�ift toplay�c�-bo�alt�c� sistem

�ift toplay�c�-bo�alt�c� sistem nedir?
B�brekte idrar�n topland�� pelvis b�lgesinin �ift olmas�d�r. �ift yap�la�man�n mesaneye kadar devam etmesi ve idrar�n mesaneye �ift �reter yoluyla bo�almas� m�mk�nd�r.

�ift toplay�c�-bo�alt�c� sistem belirtileri nelerdir?
Bebek anne karn�nda iken tespit edilebilir. Refl�, �reterlerin �aprazla�mas�, bas� ve geni�leme nedeniyle hidro�retro�reteronefroza benzer bulgu ve belirtiler verir. �reterosel e�lik edebilir. �ocukluk �a� sonras�nda bulgu verebilir, hi� farkedilmeyebilir.

�ift toplay�c�-bo�alt�c� sistem tan�s� nas�l konulur?
Ultrasonografi ile tespit edilebilir, gerekirse ila�l� idrar yolu direkt ya da MR grafisi ile ayr�nt�l� olarak g�sterilebilir.

�ift toplay�c�-bo�alt�c� sistem tedavisi nedir?
Cerrahidir. T�kanan �retere ait b�bre�in ve �reterlerin durumuna g�re cerrahi uygulan�r. Gerekti�inde zarar g�ren b�brek k�sm�, t�kanan ve geni�leyen �reteri ile birlikte �kar�l�r.

Posterior �retra valvi

Posterior �retra valvi nedir?
Mesaneden sonraki idrar yolunda, prostat�n bulundu�u b�lgenin hemen sonras�nda idrar yolunu i�eriden t�kayan bir zard�r. T�kanmaya ba�l� olarak �nce idrar yolunun geni�lemesine, daha sonra mesanenin ve �reterlerin geni�leyerek deforme olmas�na yol a�ar.

Posterior �retra valvi belirtileri nelerdir?
Bebeklerde, idrar yapamama (bezin kuru kalmas�), damlatarak/s�z�nt� �eklinde idrar yapma, idrardan kan gelmesi (bezin lekelenmesi �eklinde) olabilir. Daha b�y�k �ocuklarda s�k idrara gitme, idrar yapma g��l��, gece idrar ka�rma g�r�lebilir.

Posterior �retra valvi tan�s� nas�l konulur?
Klinik bulgu ve belirtiler �nemlidir. ila�l� idrar yolu filmi veya endoskopi ile geni�leyen idrar yolu (film) ve valvin kendisi (endoskopi) g�r�lebilir.

Posterior �retra valvi tedavisi nedir?
Endoskopi s�ras�nda yap�lacak birka� kesi ile zar al�narak, t�kama etkisi ortadan kald�r�l�r.


Posterior �retra valvi

Prostatik utrikul

Prostatik utrikul nedir?
Erkek cinsel organlar�n�n geli�imi s�ras�nda, k��lerek yok olmas� gereken bir kanal art��d�r. Prostat�n bulundu�u b�lgede, idrar yoluna a�zla�an bu kanal farkl� boyutlarda olabilir. A�r hipospadiyas� olan ya da cinsel geli�im kusuru g�steren �ocuklarda s�k g�r�l�r.

Prostatik utrikul belirtileri nelerdir?
Posterior �retra valvi bulgular�na benzer olarak idrar yapma g��l��, s�k idrar yolu enfeksiyonu, epididim ve testis iltihab� (or�it) olabilir.

Prostatik utrikul tan�s� nas�l konulur?
Posterior �retra valvine benzer �ekilde ila�l� idrar yolu filmi veya endoskopi ile utrikul varl�� tespit edilir.

Prostatik utrikul tedavisi nedir?
Cerrahidir. Laparoskopik olarak, ya da rektum arkas�ndan girilerek �kar�l�r.


Prostatik utrikul; a�k ve laparoskopik �kart�lmas�

Wilms t�m�r�

Wilms t�m�r� nedir?
Wilms t�m�r� (nefroblastom) b�brek dokusundan kaynaklanan geli�imsel bir t�m�rd�r. Tek ya da �ift tarafl� olabilir.

Wilms t�m�r� belirtileri nelerdir?
�zellikle 2 ya� civar�nda tespit edilen Wilms t�m�r�, s�kl�kla kar�nda �i�lik-kitle ile farkedilir. Kar�n a�r�s�, kanl� idrar g�r�lebilir. Yenido�an d�neminde omfalosel, aniridi, dil b�y�kl�� bulgular�yla birlikte olabilir. Wilms t�m�r� s�kl�kla akci�erlere yay�l�m g�sterebilir.

Wilms t�m�r� tan�s� nas�l konulur?
Wilms t�m�r� s�kl�kla klinik bulgu ve belirtiler, radyolojik (ultrason, MR) g�r�nt�leme bulgular� ile tespit edilir.

Wilms t�m�r� tedavisi nedir?
Cerrahidir. Nefro�reterektomi (b�brek ve mesaneye kadar olan idrar yolunun �kar�lmas�) yap�larak, ameliyat s�ras�nda yap�lacak doku �rneklemeleri ile yay�l�m derecesi belirlenir. K��k, �kar�labilir t�m�rlerde ve �ift tarafl� Wilms t�m�rlerinde m�mk�n oldu�u kadar sa�lam b�brek dokusu b�rak�larak cerrahi uygulan�r. Ameliyat sonras�nda kemoterapi uygulan�r. Tam tedavi �ans� %80 oran�nda olabilir.


Wilms t�m�r�

Atnal� b�brek